Sagan

Veiturekstur frá 1909

Heimildir við skrif tímalínu eru einkum sóttar í Sögu Vatnveitu Reykjavíkur 1909-1999 eftir Hilmar Garðarsson, Sögu Rafmagnsveitu Reykjavíkur eftir Sumarliða R. Ísleifsson og Sögu Hitaveitu Reykjavíkur eftir Lýð Björnsson.

Tímalína

  • 2016

    Planinu lýkur

    Tæplega sex ára áætlun OR og eigenda fyrirtækisins til að endurreisa fjárhag fyrirtækisins eftir áföll við efnahagshrunið á Íslandi 2008 lýkur í árslok. Áætlunin er kölluð Planið og skilar 20% meiri árangri en ráðgert var í upphafi.

  • 2014

    OR skipt upp

    OR skipt upp að lagaboði og dótturfélögin Orka náttúrunnar, sem sér um framleiðslu og sölu á rafmagni, og Veitur, sem reka vatnsveitu, hitaveitu, rafveitu og fráveitu, líta dagsins ljós. 

  • 2012

    OR sett eigendastefna

    OR verður fyrsta orkufyrirtækið sem fær samþykkta eigendastefnu. Hún er samþykkt einróma í öllum þremur sveitarstjórnum eigenda.

  • 2010

    Hitaveitan frá Hellisheiðarvirkjun tekin í notkun

    Í desember 2010 er fyrsti áfangi hitaveitu frá Hellisheiðarvirkjun tekinn í notkun en aukin framleiðsla á heitu vatni til hitaveitu er ein frumforsenda þess að Hellisheiðarvirkjun er reist.

  • 2007

    Gagnaveita Reykjavíkur stofnuð

    Gagnaveita var stofnuð sem svið innan OR 1. janúar 2005 en er breytt í hlutafélag 1. janúar 2007. Viðskiptavinir Gagnaveitunnar, sem á og rekur Ljósleiðarann, eru bæði fyrirtæki og heimili á veitusvæðum OR.

    Gagnaveita Reykjavíkur
  • 2006

    OR tekur við fráveitum

    Með samningum við eigendur OR, tekur fyrirtækið við því lögbundna hlutverki sveitarfélaganna að byggja upp og reka fráveitur. Haldið er áfram miklum umbótum á fráveitukerfum í takti við kröfur nýrra tíma.

  • 2006

    Rafmagnsframleiðsla hefst í Hellisheiðarvirkjun

    Jarðhitasvæði Hellisheiðarvirkjunar er sunnan við Hengilinn. Afl fyrsta áfangans er 90 MW fullbyggð getur hún orðið um 300 MW í rafmagni og 400 MW í varmaafli. 

  • 2002

    Sameignarfyrirtækið Orkuveita Reykjavíkur verður til

    Hitaveita Akraness og Borgarbyggðar sameinast OR auk þess sem Akurnesingar leggja rafveitu sína og Andakílsárvirkjun inn í OR. Sett eru lög um stofnun sameignarfyrirtækis. Á Reykjavíkurborg 92,22% eignarhluta í fyrirtækinu, Akraneskaupstaður 5,45%, Hafnarfjarðarkaupstaður 0,94%, Borgarbyggð 0,75%, Garðabær 0,47% og Borgarfjarðarsveit 0,17%. Þetta breytist fljótlega. Garðabær og Hafnarfjarðarkaupstaður hverfa úr eigendahópnum og Borgarbyggð og Borgarfjarðarsveit sameinast.

  • 2000

    Vatnsveita Reykjavíkur sameinast Orkuveitu Reykjavíkur

    Starfsvæði OR með vatnsveitum er að mestu á höfuðborgarsvæðinu en einnig víða á Suður- og Vesturlandi.

  • 1999

    Rafmagnsveita Reykjavíkur og Hitaveita Reykjavíkur sameinast í Orkuveitu Reykjavíkur

    Tvö öflug veitufyrirtæki renna saman í eitt: Orkuveitu Reykjavíkur. Raforkudreifingin nær á komandi árum til liðlega helmings landsmanna í fimm sveitarfélögum við Faxaflóa; Reykjavík, Kópavogi, Mosfellsbæ, Akranesi og Garðabæ. Hitaveitan er stærsta jarðvarmahitaveita í heimi og er stærsta uppspretta vatns hennar Nesjavallavirkjun og Hellisheiðarvirkjun. En í fjölda lághitasvæða, þar sem Reykjadalur í Mosfellsbæ telur mest, eru sótt 600 MW afls. 

  • 1998

    Fyrsta hreinsistöð fráveitunnar

    Fyrsta hreinsistöðin fráveitunnar við Ánanaust er tekin í notkun og í gegnum hana fer fráveituvatn frá 57% íbúa Reykjavíkur. 

  • 1994

    Vatnsveitur verða matvælafyrirtæki

    Ný reglugerð um matvælaeftirlit tekur gildi. Vatnsveitur eru í fyrsta sinn skilgreindar sem matvælafyrirtæki.

  • 1991

    Veitingahús ofan á vatnsgeymum

    Perlan, útsýnis- og veitingahús á toppi vatnsgeymanna á Öskjuhlíð er tekið í notkun. Perlan tengir saman og hvílir ofan á sex hitaveitugeymum sem hver um sig rúmar 4 milljónir lítra af heitu vatni. Hún er stálgrindahús en stálgrindin hefur öðru hlutverki að gegna en tengja saman hitaveitugeyma og mynda hvolfþak. 

     

  • 1990

    Heitavatnsframleiðsla hefst í Nesjavallavirkjun

    Hitaveitan á Nesjavöllum er tekin í notkun 1990 þar sem grunnvatn er hitað upp og flutt til höfuðborgarsvæðisins. Hún framleiðir nú 120 MW af rafmagni og 300 MW í varmaorku.

    Myndband um heitavatnsframleiðslu á Nesjavöllum.

  • 1984

    Síðasta opna vatnsbóli Reykjavíkur lokað

  • 1979

    Hitaveita Akraness og Borgarfjarðar (HAB) stofnuð

    Upphaf hitaveitu í Borgarfirði má rekja aftur til 7. áratugar síðustu aldar þegar jarðhitamælingar hófust á svæðinu. Eftir árangurslausar tilraunir Borgfirðinga og Akurnesinga fyrstu árin leiddi frumathugun á Deildartunguhver í ljós að hagkvæmt yrði að nýta hitann úr honum í hitaveitu. Hverinn er sá vatnsmesti á Íslandi og Evrópu allri. Hitaveitan er formlega stofnuð árið 1979 á Hvanneyri.

  • 1977

    Ísland rafvætt að fullu

    Hætt er að skrá íbúa án rafmagns í opinberum tölum og telst Ísland því vera fullrafvætt.

  • 1971

    Reykjavík telst hitaveituvædd að fullu

    98% Reykvíkinga eru tengdir Hitaveitunni. Upp frá þessu fá öll ný hverfi hitaveitu frá fyrsta degi. Olíukynding húsa í Reykjavík er úr sögunni en einmitt um þessar mundir skellur á svokölluð olíukreppa í heiminum með stórhækkuðu olíuverði.

  • 1968

    Nauthólsvík lokað

    Baðströndinni í Nauthólsvík er lokað vegna mengunar. Hún er opnuð á ný árið 2000 eftir stórátak í fráveitumálum. 

  • 1965

    Nesjavallajörðin keypt

    Reykjavíkurborg kaupir jörðina Nesjavelli til jarðhitanýtingar. Nýtingin hófst árið 1990 þegar heitavatnsframleiðsla hófst í Nesjavallavirkjun.

  • 1965

    Upphaf Landsvirkjunar

    Landsvirkjun er stofnuð af ríki og Reykjavíkurborg. Markmið hennar er að sjá Suður- og Vesturlandi fyrir raforku, meðal annars með virkjun Þjórsár.

    Reykjavíkurborg leggur Sogsvirkjanirnar inn í fyrirtækið á móti vatnsréttindum ríkisins í Þjórsá og eignast tæpan helming í Landsvirkjun. Síðar bætist Akureyrarkaupstaður í hóp eigenda með því að Laxárstöð er lögð til Landsvirkjunar.

  • 1961

    Sundlaug Vesturbæjar vígð

    Sérstaka athygli vekja svokallaðir „heitir pottar“ við laugarbakkann.

  • 1959

    Steingrímsstöð hefur rekstur

    Þriðja og síðasta Sogstöðin vígð. Síðar verður Sogsvirkjun, eigandi virkjananna þriggja, lögð niður við stofnun Landsvirkjunar 1965.

  • 1958

    Gufuborinn

    Ríkið og Reykjavíkurborg festa kaup á „gufubornum“ sem gjörbyltir allri jarðvarmanýtingu, jafnt á lághita- og háhitasvæðum. Áratugina á eftir er gufuborinn nýttur til að afla aukins heits vatns með því að endurvirkja lághitasvæðin í Laugarnesi, Reykjum og Reykjahlíð og boranir voru hafnar með honum í Elliðaárdal.

    Myndband um borholur á höfuðborgarsvæðinu.

  • 1956

    Kjarnfræðanefnd Íslands stofnuð

    Kjarnfræðanefnd Íslands er stofnuð. Henni er ætlað að rannsaka hagnýtingu kjarnorku, sem almennt er álitin mikilvægasti orkugjafi framtíðarinnar.

  • 1955

    Kolviðarhóll keyptur

    Reykjavíkurborg kaupir jörðina Kolviðarhól með jarðhitanýtingu þar í huga. Hún hefst ekki fyrr en 2006 þegar Hellisheiðarvirkjun tekur til starfa.

    Myndband um helstu háhitasvæði á Íslandi.

  • 1952

    Fjárfest í IBM gataspjaldavélum

    Rafmagnsveita Reykjavíkur og Hagstofan festa saman kaup á IBM gataspjaldavélum. Upphaf tölvualdar á Íslandi.

  • 1950

    Írafossvirkjun í Sogi

    Framkvæmdir hefjast við Írafossvirkjun í Sogi. Samhliða er unnið að undirbúningi áburðarverksmiðju í Gufunesi til að nýta hluta orkunnar. Virkjunin er vígð 1953 og flytur Ásgeir Ásgeirsson, forseti Íslands, ávarp við athöfnina.

  • 1947

    Andakílsárvirkjun

    Andakílsárvirkjun er tekin í gagnið.  Rekstur hefst í Andakílsárvirkjun í október 1947. Virkjunin leysir vélknúnar rafstöðvar af hólmi sem notaðar höfðu verið bæði á Akranesi og í Borgarnesi og nálægu dreifbýli. Virkjun árinnar lauk 1974 þegar ný vélasamstæða er tekin í notkun. Heildarframleiðslugeta er 8 MW.

    Myndband um virkjun Andakílsár.

  • 1947

    Jarðhitarannsóknir hefjast í Henglinum

    Ríkið, Reykjavíkurbær og Hafnarfjörður hefja jarðhitarannsóknir í Henglinum. Talið er að orkan sé næg en bortæknin ekki fyrir hendi. 

  • 1943

    Hnitbjörg fá vatn úr Reykjaveitunni

    Hnitbjörg, listasafn Einars Jónssonar á Skólavörðuhæð, er fyrst húsa til að tengjast hitaveitunni frá Reykjum í Mosfellssveit. Jarðhitasvæðin á Reykjum og í Reykjadal verða mikilvægustu uppsprettur vatns í hitaveituna allt þar til Nesjavallavirkjun er gangsett 1990.

  • 1940

    Baðherbergi á helmingi heimila

    Áætlað er að baðherbergi séu í helmingi skráðra íbúða í Reykjavík.

  • 1937

    Ljósafossvirkjun

    Ljósafossvirkjun í Sogi er tekin í notkun. Stærstur hluti orkunnar fer í að knýja Rafha-eldavélarnar sem allir vilja eignast. 

    Sogsstöðvar er samheiti yfir þrjár vatnsaflsvirkjanir í Soginu sem voru byggðar af Reykjavíkurborg og ríkinu til að tryggja rafmagn í Reykjavík og á Suður- og Vesturlandi. Ljósafossstöð er sú fyrsta. Síðar koma Írafossstöð og Steingrímsstöð.

  • 1937

    Sundhöllin opnuð

    Sundhöll Reykjavíkur tekur til starfa með heitu vatni úr Laugaveitunni.

  • 1933

    Hitaréttindi og rannsóknir

    Bæjarstjórn Reykjavíkur tryggir sér hitaréttindi að Reykjum í Mosfellsdal og hefur rannsóknir á svæðinu.

    Rannsóknir á jarðhitasvæðinu að Reykjum hefjast í september 1933 til þess að anna aukinni eftirspurn. Árið 1937 er hitaveita komin í 58 hús.

  • 1930

    Austurbæjarskóli

    Austurbæjarskóli og nokkur hús við Bergþórugötu eru fyrstu húsin í Reykjavík sem hitað er með vatni úr Þvottalaugunum, svokallaðri Laugaveitu. Hitaveita Reykjavíkur stofnuð.

    Myndband um upphaf Hitaveitu Reykjavíkur.

  • 1928

    Borun hefst eftir heitu vatni

    Árið 1928 er fyrsta holan boruð við Þvottalaugarnar í Reykjavík, sem höfðu verið notaðar um áratugi til þvotta. Við borunina jókst vatnsstreymið til yfirborðsins og náði 14 lítrum á sekúndu af 87°C heitu vatni. 

  • 1926

    Vindrafstöð á Kópavogshálsi

    Vindrafstöð er sett upp á Kópavogshálsi, sú fyrsta á Íslandi. Hún sér Kópavogshæli fyrir orku.

  • 1921

    Elliðaárstöð tekin í notkun

    Rekstur Rafmagnsveitu Reykjavíkur hefst.

    Í árslok 1919 ákveður bæjarstjórn Reykjavíkur að láta reisa 1000 hestafla virkjun við Elliðaárnar. Framkvæmdum við virkjunina lauk á vormánuðum 1921 og var stöðin vígð hinn 27. júní sama ár. Rafmagnið er leitt með ofanjarðarlínu í aðveitustöð á Skólavörðuholti, sem þá var í útjaðri bæjarins. Þaðan er raforkunni dreift í neðanjarðarleiðslum til átta spennibreytistöðva í bænum.

    Myndband um sögu Elliðaárvirkjunar.

  • 1910

    Gasstöð við Hlemm

    Rekstur Gasstöðvar Reykjavíkur við Hlemm hefst. Næstu áratugina sér hún bæjarbúum fyrir gasi, einkum til matseldar. Rekstri gasstöðvar og gasveitu er hætt 1956. Gaslagnir eru sumsstaðar síðar nýttar sem ídráttarrör fyrir rafveituna.

  • 1909

    Vatnsveita Reykjavíkur tekur til starfa

    Vatnið er í fyrstu sótt í Elliðaárnar en síðar Gvendarbrunna.

    Árið 1908 er hafist handa um að leggja vatnspípur um Reykjavíkurbæ og formlega er Vatnsveita Reykjavíkur stofnuð 16. júní 1909. Vatni er hleypt í bæinn „til reynslu“ úr Elliðaám. Upphafsdagur vatnsveitu í Reykjavík er þó jafnan talinn 2. október 1909 þegar leiðsla frá Gvendarbrunnum er tekin í notkun. Með þessum virkjunarframkvæmdum eiga Reykvíkingar greiðan aðgang að nægu hreinu vatni, enda líður ekki á löngu þar til vatnsneysla þeirra margfaldast. Vatnsnotkun í Reykjavík eykst úr 18 lítrum á sólahring í rúmlega 200 lítra á sólarhring á hvern íbúa fljótlega eftir tilkomu vatnsveitunnar en áður var allt neysluvatn Reykvíkinga tekið úr brunnum og var það bæði ónógt og óheilsusamlegt.

    Samhliða lagningu vatnslagna ákveður bæjarstjórn Reykjavíkur að leggja holræsi í allar götur. Þessar framkvæmdir leiða til betra heilsufars bæjarbúa með hreinu og góðu vatni, bættri fráveitu í holræsum og nægu vatni til brunavarna, steinsteypuframkvæmda og hvers konar iðnaðar, ekki síst fiskiðnaðar og matvælaframleiðslu.

    Sjáðu myndband um upphaf Vatnsveitu Reykjavíkur.

  • 1904

    Borað eftir neysluvatni

    Reykvíkingar reyna að bora eftir neysluvatni í Vatnsmýrinni. Vatnið reynist ódrekkandi.

  • 1902

    Fyrsta veitulögnin í Reykjavík

    Lokuð skólplögn er lögð frá Landakotsspítala niður að sjó. Hún tengist miklum brunni sem gerður var fyrir spítalann. Þetta er fyrsta holrsæsið í Reykjavík en áður hafði skólp runnið í opnum rennum um helstu götur niður í sjó, í Tjörn eða Lækinn. Knud Ziemsen, síðar borgarstjóri, stýrir framkvæmdum. Lögnin, sem er gerð úr leir, er enn í notkun 2017 en hefur verið fóðruð með nútímatækni.

  • 1899

    Fyrstu rafmagnsljósin á Íslandi

    Fyrstu ragmagnsljósin á Íslandi eru kveikt í húsi Eyjólfs Þorkelssonar í Austurstræti 6 og sama ár lýsir hann upp skrifstofur Ísafoldar í húsinu við hliðina, Austurstræti 8.

  • 1895

    Baðhúsfélag

    Baðhúsfélag er stofnað í miðbæ Reykjavíkur. Það býður upp á heit og köld böð auk steypibaða. Reksturinn gengur illa vegna lítilla viðskipta. Baðhús Reykjavíkur var svo stofnað 1907 (sjá mynd) og var rekið áratugum saman. Vatn úr Skálholtslind við Lækjargötu var leitt í það þar til Vatnsveitan kom tveimur árum seinna.

  • 1888

    Boð um að setja upp rafveitu í Reykjavík

    Breskt fyrirtæki býðst til að koma upp rafveitu í Reykjavík innan við áratug eftir að Edison finnur upp ljósaperuna. Ekki verður úr.

Hugmyndasamkeppni

Samkeppnislýsing

Hugmyndasamkeppni um sögu- og tæknisýningu í Elliðaárstöð og umhverfi

Orkuveita Reykjavíkur í samvinnu við Hönnunarmiðstöð Íslands efnir til lokaðarar hugmyndasamkeppni, að undangegnu forvali, um sögu- og tæknisýningu í Elliðaárstöð og nánasta umhverfi hennar, nærliggjandi húsum í eigu OR og tengingu við útivistarsvæðið í Elliðaárdal.

Um samkeppnina

Elliðaárdalurinn hefur sérstakan sess í hugum borgarbúa og fyrir margra hluta sakir. Hann er orðinn eitt vinsælasta útvistarsvæðið að sumri jafnt sem vetri, þar er veiddur lax í miðri höfuðborg en þar er líka vagga veitureksturs í borginni. Reykvíkingar sóttu sér drykkjarvatn í vatnsveituna í Elliðaárnar og endurnýjanleg orka hefur fengist þaðan í formi rafmagns og heits vatns í hitaveituna um áratugaskeið. Orkuveita Reykjavíkur á þannig rætur í dalnum.

Markmið Orkuveitu Reykjavíkur með þessu verkefni er að fólk eigi greiðan aðgang að þessu einstaka svæði í borginni sem er í almannaeigu, auka upplifun og ánægju og miðla fróðleik. Orkuveita Reykjavíkur vill rækta ræturnar og standa vörð um dalinn, lífríki hans og sögu.

Markmið

Markmið OR með uppsetningu sögu- og tæknisýningar sem nýti eignir fyrirtækisins í Elliðaárdal eru einkum þessi:

  • Gera mannvirki OR í Elliðaárdal aðgengilegri almenningi
  • Varpa ljósi á þátt veitnanna í þróun borgarsamfélagsins
  • Kynna eðli og umfang núverandi starfsemi OR og dótturfyrirtækjanna; Veitna, Orku náttúrunnar og Gagnaveitu Reykjavíkur
  • Auka áhuga einkum ungs fólks á iðn- og tæknistörfum og gera störf í virkjana- og veiturekstri aðlaðandi fyrir ungt fólk
  • Efla fræðslugildi Elliðaárdalsins sem útivistarsvæðis
  • Segja frá laxveiðum úr ánum og samspili þeirra við aðrar nytjar
  • Taka upp samstarf við Borgarsögusafn til að njóta sérfræðiþekkingar starfsfólks þess og nábýlisins við Árbæjarsafn
  • Finna stað þremur jarðborum, sem eru skilgreinandi fyrir tæknilega þróun nýtingar jarðhita í stað kolefnaeldsneytis til húshitunar í landinu

Áherslur dómnefndar

Dómnefnd metur innsendar tillögur með hliðsjón af samkeppnislýsingu þessari, ásamt keppnisgögnum sem vísað er til. Við mat á innsendum tillögum horfir dómnefnd einkum til þess hvernig tillagan kemur á móts við tilgang samkeppninnar eins og þeim er lýst í markmiðum keppninnar.

  • Tillagan kynnir eðli og umfang núverandi starfsemi OR og dótturfyrirtækjanna; Veitna, Orku náttúrunnar og Gagnaveitu Reykjavíkur.
  • Tillagan hefur að leiðarljósi að efla áhuga á þætti veitureksturs í Elliðaárdal í þróun borgarsamfélagsins á höfuðborgarsvæðinu.
  • Tillagan stuðlar að heildrænni ásýnd mannvirkja, góðum tengslum mannvirkja við umhverfi sitt og góðum tengingum út í aðra hluta Elliðaárdals.
  • Tillagan ýtir undir forvitni og fræðslu með nýstárlegum og gagnvirkum lausnum sem auka áhuga ungs fólks á að starfa að orku- eða veitumálum.
  • Tillagan ýtir undir notkun vistvænna lausna, í samræmi við umhverfisstefnu OR samstæðunnar.

Tilhögun samkeppni

Samkeppnin er lokuð hugmyndasamkeppni að undangengnu forvali sem verkkaupinn, Orkuveita Reykjavíkur, heldur. Umsókn um þátttöku í samkeppninni er opin hönnuðum, landslagsarkitektum og arkitektum í samstarfi við aðra fræði- og faghópa og er sérstaklega hvatt til þverfaglegrar nálgunar. Forvalsnefnd fer yfir allar innsendar umsóknir og velur úr þeim fjóra til sex þátttakendur í samkeppninni. Forvalsnefnd mun velja þátttakendur út frá reynslu þeirra og hæfni til að takast á við úrlausn viðfangsefnis samkeppninnar. Þar verður horft til fyrri verka, reynslu einstaklinga í teyminu, sem tilnefnt er, auk þess hvernig teymið er samsett með tilliti til þverfaglegrar þekkingar og bakgrunns. Umsækjendur í forvali skulu skila inn eftirfarandi gögnum:

  • Ferilskrá verkefnisstjóra/aðalhönnuðar teymis.
  • Lýsingu á fyrri verkum, ásamt myndum.
  • Greinargerð um samsetningu teymis, með tilliti til þverfaglegrar þekkingar og bakgrunns meðlima. Ferilskrár mega gjarnan fylgja.
  • Greinargerð, hámark 700 orð, þar sem nánar er gerð grein fyrir umsókn.

Umsækjendur skulu skila inn umsókn um þátttöku í forvali á rafrænu formi fyrir kl. 16.00 fimmtudaginn 14. febrúar 2019. Umsóknum skal skilað á netfangið samkeppni@honnunarmidstod.is. Ekki verður tekið við umsóknum er berast eftir tímafrest.

Umsækjendum sem veljast til þátttöku verður tilkynnt um það af kepppnisritara og trúnaðarmanni samkeppninnar. Tilkynnt verður opinberlega hverjir veljast til þátttöku í lokuðu hugmyndasamkeppninni fimmtudaginn 21. febrúar 2019

OR mun greiða hverju teymi er velst til þátttöku í samkeppninni kr. 1.000.000 fyrir tillöguna, að því gefnu að hún sé fullnægjandi samkvæmt keppnislýsingu og uppfylli skilyrði um afhendingu og skilaform. Þóknun verður greidd að samkeppni lokinni, þegar úrslit liggja fyrir.

OR er fyrirtæki í almannaeigu og leggur áherslu á að fara vel með fjármuni. Kostnaður við útfærslu á tillögum skal taka mið af því.

Keppnisgögn

Þátttakendur keppni

Hvatt er til þverfaglegrar nálgunar en samkeppnin er opin hönnuðum, landslagsarkitektum, arkitektum í samstarfi við aðra fræði- og faghópa. Ef teymi vinnur saman að tillögunni er nóg að einn úr teyminu uppfylli menntunarkröfur.

Dómnefnd

Þriggja manna forvalsnefnd fer yfir umsóknir og velur umsækjendur til þátttöku í samkeppninni. Í forvalsnefnd sitja:

  • Eiríkur Hjálmarsson // OR
  • Guðrún Lilja Gunnlaugsd., vöruhönnuður // Hönnunarmiðstöð Íslands
  • Andri Klausen, arkitekt F.A.Í. // Hönnunarmiðstöð Íslands

Í fimm manna dómnefnd sitja:

  • Hildur Björnsdóttir, borgarfulltrúi og stjórnarmaður í OR, formaður dómnefndar // OR
  • Guðbrandur Benediktsson, forstöðumaður Borgarsögusafns // OR
  • Heiða Aðalsteinsdóttir, landslagsarkitekt// OR
  • Guðrún Lilja Gunnlaugsd., vöruhönnuður // Hönnunarmiðstöð Íslands
  • Andri Klausen, arkitekt F.A.Í. // Hönnunarmiðstöð Íslands

Dómnefnd er heimilt að leita eftir áliti utanaðkomandi sérfræðinga um einstök atriði telji hún þess þörf. Hildur tók við formennsku í dómnefnd af formanni stjórnar OR, sem hefur ekki tök á að sinna dómnefndarstörfum.

Keppnisritari

Trúnaðar- og umsjónamaður samkeppninnar er Haukur Már Hauksson.

Að forvali loknu fá þátttakendur kynningu á starfsemi OR samstæðunnar auk kynningar á þeim hugmyndum sem lagðar eru til grundvallar framtíðarsýnar svæðisins. Þá verður boðið til vettvangsferðar þar sem þátttakendum gefst færi á að skoða aðstæður, bæði innan- og utandyra. Kynning og vettvangsferð verður í höndum fulltrúa OR og umsjónarmanns samkeppninnar, sem jafnframt er trúnaðarmaður þátttakenda.

Frestur til fyrirspurna rennur út á miðnætti fimmtudagsins 7. mars 2019. Fyrirspurnum skal beint til trúnaðarmanns á netfangið: samkeppni@honnunarmidstod.is. Keppnisritari  mun leggja afrit af þeim fyrir dómnefnd. Gert er ráð fyrir að svör við fyrirspurnum liggi fyrir fimmtudaginn 14. mars 2019. Trúnaðarmaður sendir í framhaldi af því allar fyrirspurnir og svör dómnefndar við þeim til allra þátttakenda í tölvupósti.

Tungumál

Tungumál samkeppninnar er íslenska. Öllum tillögum skal skilað á íslensku. Dómnefndarálit verður gefið á íslensku.

Skilaform og afhending

Tillögum skal skilað útprentuðum og á pdf-formi á minniskubbi, annars vegar á tillöguörkum til upphengingar og í greinargerð. Tillöguarkir skulu að minnsta kosti innihalda eftirfarandi:

  • Yfirlitsmynd sem sýnir heildarhugmynd (e. concept) fyrir Rafstöðvarreitinn og tengsl hans við umhverfi sitt og útivistarsvæðið í Elliðaárdal.
  • Yfirlitsmynd sem sýnir heildarhugmynd (e. concept) fyrir innra skipulag tækni- og sögusýningar í Elliðaárstöð og annarra mannvirkja eftir því sem við á.
  • Skýringarmyndir, skurðmyndir, fjarvíddar- og þrívíddarmyndir að vali höfunda.
  • Greinargerð sem nánar er lýst hér að neðan.

Tillögum skal skila á pdf. formati og útprentuðum á tillöguörkum í stærðinni A1 (594x841 mm) og límdum á hörð spjöld til upphengingar. Skila má allt að 4 tillöguörkum og skal gera grein fyrir uppröðun þeirra með númerum í hægra horni niðri. Tillöguarkir skal hengja lóðrétt hlið við hlið.

Greinargerð skal að hámarki vera 2.000 orð. Í henni skal að minnsta kosti eftirfarandi koma fram:

  • Meginhugmynd tillögunnar, helstu forsendur hennar ásamt markmiðum og áherslum tillöguhöfunda.
  • Lýsing á ytra skipulagi Rafstöðvarreits og tengingu hans við nánasta umhverfi og útivistarsvæðið í Elliðaárdal ásamt lýsingu á innra skipulagi sögu- og tæknisýningar.
  • Lýsing á því með hvaða hætti:
    • tillagan kynnir eðli og umfang starfsemi OR og dótturfyrirtækjanna; Veitna, Orku náttúrunnar og Gagnaveitu Reykjavíkur
    • tillagan hefur að leiðarljósi að efla áhuga á þætti veitureksturs í Elliðaárdal í þróun borgarsamfélagsins á höfuðborgarsvæðinu
    • tillagan ýtir undir forvitni og fræðslu með nýstárlegum og gagnvirkum lausnum sem auka áhuga ungs fólks á að starfa að orku- eða veitumálum
    • tillagan ýtir undir notkun vistvænna lausna, í samræmi við umhverfisstefnu OR samstæðunnar
    • tillagan eflir með fræðslu- og skemmtanagildi Elliðaárdalinn sem útivistarsvæði.

Tillögum skal skila í lokuðum umbúðum merktum dulnefni í Hönnunarmiðstöð Íslands, Aðalstræti 2, 101 Reykjavík, fyrir kl. 14 fimmtudaginn 2. maí 2019. Tillögur skulu merktar með sex tölustafa auðkennisnúmeri sem þátttakendur velja sjálfir. Með tillögunni skal fylgja sérmerkt umslag með sama auðkennisnúmeri. Umslagið skal innihalda upplýsingar um þátttakendur. Tillögur sem skilað er með pósti skulu bera stimpil með dagsetningu skiladags eða fyrr og skal merkja með eftirfarandi hætti: Hönnunarmiðstöð Íslands, v. / OR hugmyndasamkeppni, Aðalstræti 2, 101 Reykjavík.

Tillögu er veitt viðtaka berist hún innan tilgreinds skilafrests og nafnleyndar sé gætt.

Ef módel eða skúlptúr fylgir skal það vera innpakkað og merkt tillögunni.

Ekki er hægt að tryggja að keppendur fái tillögur sínar afhentar að keppni lokinni.

Orkuveita Reykjvíkur áskilur sér rétt til þess að efna til sýningar á innsendum tillögum.

Úrslit

Áætlað er að dómnefnd ljúki störfum fyrir 21. maí 2019. Þegar dómnefnd hefur formlega lokið störfum verður nafnleynd rofin og þátttakendum tilkynnt um niðurstöður dómnefndar. Dómnefndarstörfum lýkur með dómnefndaráliti og útnefningu vinningstillögu. Veitt verða verðlaun, kr. 2.000.000 fyrir vinningstillögu. Ef dómnefnd telur enga innsenda tillögu koma til greina til nánari útfærslu áskilur hún sér rétt til að hafna öllum tillögum og vinningstillaga verður ekki útnefnd. Niðurstaða dómnefndar er endanleg.

Stefnt er að því að semja við vinningshafa um frekari hönnun, útfærslu og uppsetningu tillögunnar. Náist ekki samningar milli Orkuveitu Reykjavíkur og höfundar vinningstillögunnar innan sex (6) mánaða frá tilkynningu um niðurstöðu samkeppninnar er Orkuveitu Reykjavíkur heimilt, en ekki skylt, að ganga til samninga við höfunda annarra keppnistillagna um útfærslu og uppsetningu tillagna þeirra.

Um tólf mánaða skeið eftir lyktir samkeppninnar á Orkuveita Reykjavíkur einkarétt á notkunarrétti á innsendum tillögum. Að þeim tíma loknum er höfundum innsendra tillagna, sem ekki hefur verið samið við sérstaklega, frjálst að ráðstafa tillögu sinni. Tillöguhöfundar eiga allan höfundarrétt að tillögum sínum, sbr. höfundarlög nr. 73/1972.

Tímarammi verkefnis

  1. Keppnislýsing auglýst 25. janúar 2019
  2. Frestur til þátttöku í forvali rennur út kl. 14.00 fimmtudaginn 14. febrúar
  3. Val á þátttakendum í samkeppninni verður tilkynnt fimmtudaginn 21. febrúar
  4. Frestur til að senda inn fyrirspurnir fyrir seinna þrep er fyrir dagslok fimmtudaginn 7. mars og þeim svarað 14. mars.
  5. Skilafrestur tillagna er til kl. 14:00 fimmtudaginn 2. maí
  6. Verðlaunaafhending fer fram í lok maí um leið og sýning á tillögum verður opnuð.

 

Laugardaginn 26. janúar, verður opið hús í rafstöðinni kl. 13:00-16:00. Örleiðsögn um stöðina og rafmagn í Reykjavík verður á heila og hálfa tímanum. Í húsnæði Hins hússins, hinum megin við Rafstöðvarveginn, verður Vísindasmiðja Háskólalestarinnar með rafmagnstengdar tilraunir, tæki, þrautir og óvæntar uppgötvanir sem allir aldurshópar geta haft  gaman af. Nánari upplýsingar um viðburðinn.